Amai

Jaar in jaar uit krijg ik ieder jaar meer Belgische cursisten op de digitale fotografie vakantie cursus. Eigenlijk moet ik zeggen Nederlands talige Belgen, Vlamingen dus. Vlamingen komen bij mij op cursus. De Belgen uit Wallonie komen niet daar ik mijn cursus niet in het Frans geef. Ik zou wel willen maar dat lukt me nog niet.
De Vlaamse cursisten spreken naar mijn idee zuiverder Nederlands dan wij Nederlanders doen. Vlamingen spreken meer puur Nederlands. Maar er is 1 woord waar ik helemaal niets van begrijp. Het woord AMAI. Dat wordt te pas en te onpas gebruikt. Maar eigenlijk kan ik daar niet over oordelen want ik weet niet wat het woord betekent. Wel weet ik dat als een Nederlander probeert de Vlaamse tongval na te doen dit standaard begint met amai gevolgd door een zin wat op Vlaams zou moeten lijken.

Aan meerdere Belgische cursisten heb ik gevraagd: „ wat betekent amai, waar gebruik je amai voor?” Ik krjijg echter meer verschillende uitleggen dan dat ik de vraag gesteld heb. En neem van me aan, ik heb deze vraag inmiddels heel vaak gesteld. Maar er is geen Vlaming die mij dit kan uitleggen. Iets van verbazing is de uitleg, nee dat je iets mooi vindt is de uitleg van een ander. Weer een ander weet het eigenlijk helemaal niet en gebruikt het eigenlijk meer als een soort stopwoord. Conclusie hoe vaker gevraagd wat is de betekenis van amai, des te meer verschillende antwoorden kreeg ik. En nu weet ik nog steeds niet wat amai betekent. Afgelopen week met Daphne uit Eeklo heb ik om dit simpele woordje weer veel lol beleefd. Door de vraag van mij ging ze zich opeens realiseren hoe vaak ze het eigenlijk uitspreekt. Maar wat het betekent? Nee, ook zij kon het me niet echt uitleggen.
Amai, amai dat is goed zeg. Of oh Amai. Dat kun je ook zeggen. Ja het woord amai kan op vele manieren gebruikt worden. Maar wat het betekent? Verontwaardiging, afkeer, bewondering of gewoon een stopwoord wat je veel gebruikt.

Dus ik besloot dat ik dit moest uitzoeken. Ook al gaat deze blog over kijken, hiervoor maak ik graag een keer een uitzondering. Ik kom grappige uitspraken tegen van Urbanus: „ Ik zeg nooit amai, behalve daarjuist nu dan” geeft toch eigenlijk wel aan dat er iets is met dit woord. Ook in het Vlaams. Wikipedia geeft misschien nog wel de beste uitleg. Die legt uit dat het woord gebruikt wordt in de context van: oei of jeetje. Ik heb deze uitleg eerder gekregen van een Vlaamse cursist. Maar... dan zijn er dus heel veel Vlamingen die het geheel verkeerd gebruiken. Ik hoor zo vaak amai over de tafel gaan in combinatie of als reactie op, dat het echt geen oei of jeetje kan betekenen. Het moet op dat moment wel iets heel anders betekenen, maar wat?

Je kunt ook meerdere keren achter elkaar amai, amai, ami zeggen. Dan moet er wel iets heel ergs of moois zijn. Of waar het dan ook voor gebruikt wordt. En nu komen we denk ik op het punt dat ik kan aantonen dat Vlaams puurder Nederlands is dan wij Nederlanders spreken. Veelgebruikte woorden komen vanzelf in de Dikke van Dale. Populaire uitdrukkingen, vaak op de televisie, worden naar verloop van tijd in de bijbel van de Nederlandse taal opgenomen. En in Belgie dus niet. Ik weet zeker dat amai het meest gebruikte woord in het Vlaams is en het is nog steeds niet opgenomen in het groene boekje. Als spreektaal is het okay, maar amai vaak uitspreken wil niet zeggen dat het in het woordenboek mag komen.

Het schijnt trouwens af te komen van het Engelse „Oh my” gedurende de 100 jarige oorlog. Of de Portugese joden die het in Antwerpen zouden hebben geintroduceerd. In het Portugees zou het afstammen van Mae de Deus, wat zoiets betekent als „ah Maria”. Het zou ook uit het Frans kunnen komen van „a moi”, help mij! Amai betkent in het Japans zoet. Hmmm, dat zou ook kunnen. Maar wat is het nu? Ik heb vele Belgische websites bezocht en even zo vele verklaringen gevonden.

En ja, nu weten we dus eigenlijk nog niets. Amai dat is toch niet te geloven zeg.